RSS  

  طرح آزادسازي عرصه قلعه فلك الافلاك كه پس از تصويب از مجلس به شوراي نگهبان فرستاده شده بود با اصلاح برخي مفاد آن به تصويب رسيد. عرصه اين قلعه تاريخي در حال حاضر در اختيار دانشگاه لرستان، ارتش و سپاه پاسداران است كه با تصويب اين طرح، اين عرصه به ميراث فرهنگي تحويل داده خواهد شد.
قلعه تاريخي فلك الافلاك يكي از قلعه هاي معتبر و ديرينه ايران است كه بر بلنداي تپه اي در مركز شهر خرم آباد واقع است و شهرتي جهاني دارد. اين قلعه كه به «دژ شاپور خواست» نيز معروف است نخستين بار به دستور شاپور اردشير ساخته شده است. اين قلعه هشت برجي، داراي دو صحن غربي ـ شرقي است و محيط آن 228/60 متر و ارتفاع بلندترين ديوار آن تا سطح تپه 22/5 متر است و از بام اين قلعه تمام دره سرسبز خرم آباد و كوهها و دشتهاي اطراف ديده مي شود. قلعه فلك الافلاك در اواخر دهه 40 زندان سياسي رژيم شاه بود و به عنوان محل نظامي از آن استفاده مي شد و بعد از آن تحويل اداره فرهنگ و هنر وقت شد و پس از مرمت در سال 1356 موزه، نمايشگاه و كتابخانه شد و امروزه يكي از معتبرترين و مهمترين موزه هاي ايران محسوب مي شود.
مهندس توكلي معاون امور عمراني استاندار در زمينه آزادسازي عرصه قلعه گفت: براي تملك املاك اطراف قلعه از سال 81 به ميزان 3/5 ميلياردتومان هزينه درنظر گرفته شده بود كه اين پول در حساب ميراث فرهنگي استان است. 11 ميليارد تومان هم بودجه به تازگي به مجلس پيشنهاد شده است كه با تصويب شدن آن مي توان املاك اطراف قلعه را خريداري نمود.
اين املاك چون به ارتش متعلق است با كارشناسي كه از طرف خود ارتش براي تعيين قيمت گذاري آمدند به يك سري توافقات رسيديم و چيزي كه فعلاً سند در اختيار ارتش مي باشد حدود 11 هزارمتر است و ما منتظر موافقت فرماندهي معظم كل قوا در اين خصوص هستيم.
وي در مورد زميني كه در اختيار دانشگاه لرستان است گفت: چون دانشگاه بزرگ لرستان امسال افتتاح مي شود قطعاً دانشگاه از آنجا خواهد رفت و با توافقاتي كه حاصل شده، فعلاً روي پيشنهاد آنها مطالعه مي شود. با سپاه پاسداران هم يك سري توافقات در حال انجام است. كه عرصه اي را كه در اختيار دارند به ما بدهند و ما هم با پولي كه براي ما مصوب شده در جايي ديگر براي آنها زمين بخريم و يا خودشان يك كار فرهنگي انجام دهند.
مهندس توكلي درخصوص طرح بعد از آزادسازي گفت: ما اين پول را در اختيار ميراث فرهنگي قرارمي دهيم كه آنها يك طرح جامع و كلي براي آن در نظر گرفته اند. البته ما بخشي از ساخت و سازهاي واقع در حريم قلعه كه جزو آثارباستاني است مثل مهمانسراي ارتش را حفظ مي كنيم و براي بقيه جاها هم برنامه داريم. هدف نهايي ما ايجاد يك مجموعه گردشگري كامل است كه تمام نيازهاي گردشگران بومي و غيربومي را رفع سازد.
علي سجادي رئيس ميراث فرهنگي استان نيز گفت: در مورد طرح آزادسازي قلعه ايرادي كه شوراي نگهبان به اين طرح گرفت، مشخص كردن محدوده عرصه قلعه بود كه با اعلام اين محدوده شامل حصار دوازده برجي، دانشگاه لرستان، سپاه پاسداران، باشگاه افسران، زندان و مغازه هايي كه درخيابان دوازده برجي قرار دارند اين طرح تصويب شد. ايراد ديگر اين كه با اختصاص 3/5 ميلياردتومان اين طرح ظرف مدت يك سال قابل اجرا نيست، بنابراين حدود 11 ميلياردتومان ديگر پيشنهاد شد كه طرح بتواند به طور كامل اجرا شود.
وي درباره طرح جامعي كه براي قلعه در نظر گرفته اند گفت: اين مكان يك فضاي تاريخي ـ فرهنگي است.بنابراين هدف ما دادن طرحهايي است كه بيشتر نقاط قوت استان را نشان دهد مانند ايجاد غرفه هايي جهت كارگاههاي هنرهاي سنتي كه شايد حدود بيست يا سي غرفه باشد، ايجاد غرفه هاي فروش محصولات فرهنگي استان كه همان توليدات هنرهاي سنتي و صنايع دستي استان را شامل مي شود، ايجاد يك سايت اردوگاه عشايري با مصالح جديد، ايجاد موزه هاي مفرغ، سنگ، سفال، سكه و بسياري طرحهاي ديگر كه در حال مطالعه درباره آنها هستيم. البته اين طرحها همگي براساس پژوهش هاي باستان شناسي صورت مي گيرد وبايد به گونه اي باشد كه ما بعد از احيا مجموعه حداكثر توان خود را در ايجاد يك ساختار تاريخي داشته باشيم.وي گفت: حذف تعدادي از بناهاي ناهمگون با مجموعه، ايجاد نماهايي سنتي روي بناهاي جديد، ايجاد طرح حكومتي يا ايوان خانه و احياي بخشهايي از بنا كه تخريب شده از مواردي است كه قابل اجرا خواهد بود.متأسفانه در حال حاضر مردم اين امكان را ندارند كه فضا را از داخل ارتش يا سپاه يا دانشگاه مورد بازديد قراردهند. مثل بازديد از چشمه گلستان كه اين چشمه درليست آثار ملي ثبت شده است و در دانشگاه لرستان قرار دارد و يا فضاي باغها و درختان و چشمه هايي كه در محدوده سپاه است.
وي گفت: در حال حاضر در خود قلعه موزه مردم شناسي وجود دارد كه يكي از موزه هاي بي نظير در كشور محسوب مي شود و شايد نظير آن در هيچ نقطه ايران به صورتي كه ما عمل كرده ايم را نداشته باشيم. همچنين طراحي جديد موزه باستان شناسي در دست اقدام است زيرا طراحي قبلي مشكلات زيادي داشته است.
وي در ادمه با اشاره به رطوبت قلعه و تركهايي كه در بخش جنوبي ايجاد شده است گفت: اين بنا يك اثر تاريخي با قدمت چندهزارساله است و براي مرمت آن احتياج به مطالعات دقيق زمين شناسي است.زيرا در دوره ساخت اوليه قلعه يكسري كانالهاي براي دفع آبهاي سطحي، فاضلاب و آبهاي زايد وجود داشته كه در ساخت و سازهاي دورهاي بعد دخل و تصرفاتي در آنها ايجاد شده است و با مسدودشدن بعضي از آنها در طول زمان اين كانالها عملكرد دفع آب و عملكرد هواكش را به خوبي انجام نداده اند و باعث ايجاد رطوبت درقلعه شده اند. خوشبختانه با مطالعاتي كه در اين زمينه صورت گرفته بخشي از كانالها پيدا و باز شده و درسالهاي اخير هم كانالهاي جديدي در سطوح بالاتر ساخته ايم و بام قلعه هم به مساحت 2400 مترمربع سبك سازي، ايزولاسيون و آجرفرش شده است.سجادي در مورد رانش بخش جنوبي هم گفت: ما در حال مطالعه علتهاي زمين شناسي آن هستيم و قرارداد اين كار هم با مشاور بسته شده است. تركهايي كه در سطح ديواره قلعه به وجود آمده يك سري تركهاي ميليمتري و طولي هست كه دو ترك طول شمالي و جنوبي قلعه به طول 200 متر يا شايد بيشتر است كه تركهاي ريزي هستند و اين نشست به ساختار زير قلعه و وضعيت صخره اي كه قلعه روي آن واقع شده برمي گردد. چون براساس مطالعات زمين شناسي مشخص شده كه قلعه تقريباً روي صخره اي به حالت نيم دايره اي يا نعل اسبي شكل ساخته شده است و بخشي از آن كه خاكي است خطرساز است و در سال 62ـ1361 يكي از برجهاي آن به واسطه همين مشكلات فروريخت كه دوباره بازسازي شد.
وي در پايان افزود: مطالعه بر روي مرمت بخشهاي ترك خورده هنوز تكميل نشده چون ما بايد با حفظ اين سايت باستاني، پايداري سازه هاي قلعه را هم اجرا كنيم و اين كلاف بندي ها بايد طوري باشد كه آن دايره زير آسيب نبيند و در عوض از حركتهايي كه قلعه دارد هم جلوگيري شود.82/9/1 روزنامه ایران