RSS  

خرموئه خرم دله جاکه لرونه  / هر کجا لر بچئه شیری زوونه

     جمعی از دوستان وبلاگ نویس همشهری همت کرده اند و مسابقه وبلاگ نویسی برای شهرم خرم آباد را راه انداخته اند. وقتی وبلاگ این مسابقه را دیدم از این همه ذوق سلیقه و شور و همت شوکه شدم به خصوص انکه اینطور که به نظر میرسد ارگانها و شرکتهای همشهری نیز همکاریهای خوبی داشته اند تا جائیکه اعلام شده به سی و پنج نویسنده برگزیده جایزه های درخوری هدیه شود.

      من هم به نوبه خودم به این دوستان خداقوت میگویم و چند پیشنهاد را از باب همفکری و همکاری خدمتشان عرض میکنم،  امیدوارم تا روز مسابقه هم بتوانم مطلب خوبی به ویژه در باره کعبه امال و ارزوهایم قلعه سرفراز شاپورخواست بنویسم.

      اما پیشنهاد بنده

      اگر بتوانیم در یک برهه از زمان یک کار فرهنگی بزرگ و بی نقص برای شهرمان انجام بدهیم صد البته عملی پسندیده و به نوبه خودش موثری انجام داده ایم ، حال اگر این کار فرهنگی نه در یک برهه زمانی خاص که در طول زمان و سالها استمرار داشته باشد یک شاهکار فرهنگی آفریده شده است.

      من پیشنهاد میکنم دوستان که در روز موعود این مسابقه – ظاهرا شهریورماه – گرد هم خواهند آمد و در یک حرکت خود جوش و غیر دولتی تشکلی تحت عنوان انجمن وبلاگ نویسان خرم آباد و یا حتی فراتر از آن انجمن نویسندگان جوان خرم آباد را تشکیل بدهند.

       هیات مدیران این انجمن از فعالترین و در عین حال دلسوز و بی ادعاترینها باشند ، و تعداد آن در حدی باشد که بتوانند با هماهنگی و همکاری لازم بستری برای تداوم این مسابقه فراهم کنند.

      فکر میکنم معروفترین جایزه علمی – فرهنگی جهان که میتوان آنرا مثال زد  جوایز نوبل باشد، همگی با روند و چگونگی این جوایز سالانه تا حدودی آشنایی داریم ، منظور من دقیقا چیزی شبیه یک نوبل کوچک در سطح شهر خرم آباد و یا استان لرستان است به این معنی که هیات مدیره مثلا 5 نفره انجمن هرساله 10 جوان برتر خرم آبادی یا لرستانی را به عنوان نویسندگان جوان سال انتخاب کند.

      فکر میکنم مبلغ و نوع جایزه اهمیت چندانی ندارد. همین که به نویسندگان جوان توجه شود و از آنها تقدیر شود و به آنها بها داده شود کافیست.

      مثلا اگر نام 10 نفر جوان نویسنده برتر شهر به وسیله یک پلاکارد در میدانی از شهر نصب شود این شاید از هر جایزه ای جالبتر و موثرتر باشد و دیگر جوانان را هم مشتاق و متوجه این حرکت بزرگ کند.

        بد نیست هر سال در کنار بخشهای عمومی و اصلی این مسابقه – یا جشنواره – بخش ویژه با نگاه به یک موضوع مبتلابه شهر و استان هم داشته باشیم به عنوان مثال مساله راهکار های  ازادسازی قلعه و پیامدهای اقتصادی ، فرهنگی و اجتماعی ان  میتواند بخش ویژه سال اینده باشد ، موضوع بخش ویژه خوب است از مدتها پیش اعلام شود تا جوانان نویسنده شهر به طور هماهنگ در یک زمینه کار کنند – نه اینکه زمینه ها و موضوعات دیگر تعطیل شود -  این کار هماهنگ از یک طرف موجب کنکاش و تحقیق و تعمیق در موضوع مورد نظر میشود از سوی دیگر نوشتن با موضوع واحد راحتتر قابل داوری و مقایسه است و بالاخره اینکه صد نفر درباره یک موضوع عمیق و همه جانبه نگر  بنویسند قطعا تاثیر بیشتر و عملی تری قابل وقوع است تا اینکه صد نفر در صد موضوع پراکنده  و به خاطر همین پراکندگی معمولا سطحی و رویه نگر .

     آ نچه این جانب به رشته تحریر در اوردم تنها پیشنهادهایی خام ولی از سر دلسوزی و تعصب بود که امیدوارم دوستان فعال این جریان که صد البته برای هر تصمیم گیری اولی و استاد هستند آنرا جدا مورد توجه قرار دهند.

    قلعه فلک الافلاک كه در مركز خرم آباد روي تپه اي قديمي به همين نام بنا شده، در ميان ديگر آثار باستاني شهر از شكوه و صلابت بيشتري برخوردار است و در واقع مظهر فرهنگ و تاريخ منطقه لرستان به شمار مي رود.
    فلك الافلاك از شرق و جنوب غربي به رودخانه خرم آباد، از غرب به خيابان و محله دروازه برجي و از سمت شمال به خيابان فلك الافلاك محدود مي شود. محوطه باستاني قلعه در حدود 120هزار مترمربع وسعت دارد و ارتفاع تپه با احتساب ارتفاع ديوارهاي بنا، از سطح خيابان هاي مجاور حدود 40متر است. محدوده داخلي قلعه نيز در حال حاضر 5300مترمربع است.
     فلك الافلاك ، هشت برج و دو صحن دارد و فضاي داخلي آن به چهار تالار نسبتاً بزرگ پيرامون دو حياط و تعدادي تالار و اتاق تقسيم شده است. زيرقلعه، چشمه آب بزرگي جاري است كه به چشمه گلسان شهرت دارد و از دامنه شمالي تپه باستاني سرچشمه مي گيرد. درب ورودي بنا درسمت شمال و در بدنه برج شمال غربي تعبيه شده و راهروي ورودي حياط دوم در گوشه جنوب شرقي حياط اول از زير يك طاق نماي رفيع مي گذرد. طاق نماي ديگري معاذي اين طاق نمادر گوشه شمال شرقي حياط اول برپاست و چاه آب قلعه در محوطه پشت اين طاق نما حفرشده است. اين چاه، 40متر عمق دارد و بخش بزرگي از بدنه آن با برش صخره ها به چشمه گلسان راه يافته است. در گذشته آب موردنياز دژ فلك الافلاك از اين چاه تأمين مي شد كه اكنون نيز قابل بهره برداري است.
   از اين قلعه در منابع تاريخي مكتوب با نامهاي متفاوت «دژ شاپور خواست»، «سابرخاست»، «دزبر»، «قلعه خرماباد» و سرانجام «قلعه فلك الافلاك» يادشده است. نامگذاري اخير از دوره قاجاريه روي اين بنا مانده و مي توان گفت مناسب ترين نامگذاري قلعه است.
   بناي نخستين فلك الافلاك ظاهراً مربوط به دوره ساساني است؛ هرچند كه برخي منابع، ساخت آن را به ز مان «شجاع الدين خورشيد» سرسلسله اتابكان لر در قرن چهارم هجري نسبت مي دهند. گفته مردم منطقه و مدارك تحقيقي، بر وجود بارويي دولايه و خشتي با دروازه برج پيرامون بناي كنوني دلالت دارد. اين باروي گرداگرد بنا بيشتر به سمت غرب گسترش داشته و از بقاياي برج هاي دوازدگانه آن، آثار دو برج در شمال غرب و جنوب شرق محوطه، اطراف قلعه قابل مشاهده است. در ساخت قلعه از مصالحي چون خشت، آجر، سنگ و ملات استفاده شده است.
     قلعه فلك الافلاك، پايداري و ماندگاري خود را در دوره هاي مختلف تاريخي، مرهون موقعيت ممتاز سوق الجيشي تپه فلك الافلاك در گلوگاه دره خرم آباد است. از اين رو بناي قلعه، آثار و نشانه هاي زيادي از تحولات معماري دوره هاي گوناگون را با خود به همراه دارد. همچنين در بناي فلك الافلاك به راههاي عبور و مرور شمال به جنوب و شرق به غرب توجه شده است در دوره هاي تابستاني به نوعي مركز ثقل مسيرهاي دسترسي غرب كشور به شمار مي آمده است.
    قلعه فلك الافلاك پس از ثبت در فهرست آثار ملي كشور، موزه فلك الافلاك نام گرفته و شامل بخش هاي مردم شناسي، هنرهاي سنتي و باستاني شناسي مي شود. در تالار موزه مردم شناسي، عكس ها و ماكت هاي كوچك و بزرگ متعددي از شيوه ها و رسوم گوناگون زندگي مردان وزنان عشاير و روستايي در منطقه لرستان به نمايش گذاشته شده است. يكي از ديدني هاي موزه مردم شناسيي سنگ قبرهاي اهالي منطقه است كه با ديگر نواحي ايران تفاوت بنيادي دارند. در اين نواحي رسم بوده كه بالاي قبر، سنگي عمودي كار گذاشته و روي آن صحنه هايي از زندگي فردمتوفي را حجاري مي كرده اند. به عنوان مثال اگر متوفي شكارچي بوده، روي سنگ قبر عمودي وي تصاويري از اسلحه، شكار و… حك مي كردند.
    بخش قابل توجه ديگر موزه فلك الافلاك، تالار باستان شناسي است. در اين قسمت، تعداد زيادي اشياي ارزشمند مفرغي، سفالي و سنگي متعلق به هزاره هاي پيش از ميلاد به نمايش گذاشته شده است. اين آثار طي سالهاي اخير از قاچاقچيان و حفاران غيرمجاز ضبط شده يا در پي حفاري و كاوش گروههاي باستان شناسي به دست آمده و مجموع آنها بيانگر قدمت، ديرينگي و پيشرفت تمدن كهن منطقه لرستان است.
     ويژگي هاي تاريخي ومعماري قلعه فلك الافلاك آن را در ميان يادگارهاي تاريخي غرب كشور متمايز ساخته و به آن شكوه و جذابيت خاصي بخشيده است. همچنين آن حوزه جغرافيايي بخش زيادي از حيثيت و اعتبار معنوي و تاريخي خود را مديون وجود فلك الافلاك است. هرچند اين دژ تاريخي در طول تاريخ تحولات بسياري را به چشم ديده و در برابر آسيب ها پايداري كرده ولي در چند دهه اخير مسائل و مشكلات فراواني برآن عارض گرديده است. از جمله آنها مي توان به حضور نهادهاي غيرمسؤول در حريم قلعه اشاره كرد كه در مقوله مديريت قلعه و جذب گردشگران موجب چالش هاي اساسي را به وجود آورده و لطمات جبران ناپذيري بدان وارد كرده است. با اين حال در يكي دوسال گذشته با يك اجماع كلي تصميم گرفته شده كه با رفع مشكلات حاشيه اي، شكوه و جلال گذشته فلك الافلاك بازيابي شود؛ به گونه اي كه اعتبار فرهنگي منطقه تجديد گردد.

  چنانچه شرايطي فراهم شود كه با تأمين خواستهاي متوليان بخش هاي ساكن در اطراف مجموعه، اين محوطه براي ايجاد يك مجموعه تفريحي سياحتي تخليه شود، پاي گردشگران بسياري به خرم آباد كشيده مي شود.

  قلعه فلك الافلاك اثر تاريخي برجسته اي كه در قلب شهرستان خرم آباد قرار دارد و مي تواند به عنوان يكي از مكانهاي جذب گردشگر و جهانگرد در استان لرستان نقش اساسي ايفا كند، درحال فراموشي است و توجهي به آن نمي شود.

   اگر مدتهاست دلتان دنبال یک مطلب امیدوار کننده و خوشبینانه راجع به پرجمعیت ترین شهر لرنشین می گشته اید به شما توصیه میکنم حتما این مطلب – نوشته شده توسط حسین بیرانوند – را به نقل از هفته نامه « بامداد لرستان » شماره 289 سه شنبه 19 اردیبهشت 1385 بخوانید:

به خامه وبلاگ جاذبه های گردشگری :

    قلعه زیبا و دیدنی فلک الافلاک با 5300 متر مربع مساحت بر فراز تپه ای در مرکز شهر خرم آباد، با چشم اندازی فوق العاده زیبا قرار گرفته است. حریم این تپه باستانی، از شرق و جنوب غربی به رودخانه خرم آباد و از غرب به خیابان و محله دوازده برجی و از سمت شمال به خیابان فلک الافلاک محدود می شود.

     نام قدیم آن که به دوران ساسانیان بر می گردد، دژ شاپور خواست بوده و دارای 8 برج مدور و دیوارهای بلند و مستحکم است. وسعت محوطه باستانی که محل واقعی تحولات تاریخی بناست، حدود 400×300 متر مربع و ارتفاع تپه با احتساب دیوارهای بنا از سطح خیابانهای مجاور حدود 40 متر است. فضای داخلی بنای فعلی به چهار تالار نسبتاً بزرگ حول دو حیاط و تعدادی تالار و اتاق تقسیم شده است. ابعاد حیاط اول 5/22×31 متر و ابعاد حیاط دوم 21×29 متر است. در ورودی بنا در سمت شمال و در بدنه برج شمال غربی تعبیه شده است.

دورتا دور قلعه را پرتگاهی مخوف فرا گرفته که دارای پوشش گیاهی ست و راه ورود به فلک الافلاک را دشوارتر می کند.نام این قلعه به مفهوم آسمان نهم و بالاترین فلک است که به طورمجازی دست نیافتنی بودن آن را می رساند.

این بنا علاوه بر ویژگیهای معماری پر صلابت، گنجینه ای منحصر به فرد نیز دارد. این گنجینه دارای بخش های باستان شناسی و مردم شناسی است و ابزارهای سنگی عهد حجر، سفالینه های پیش از تاریخ، مهرهای متنوع سنگی، اشیای بی نظیر و مقدس مفرغی، ظروف و اشیای مربوط به دوران اسلامی و نمونه هایی از سنگ مزارهای منقوش لرستان را در دل خود جای داده است. در فضای داخلی این قلعه، به غیر از مجموعه موزه، کتابخانه تخصصی، آزمایشگاه تحقیقاتی مرمت آثار تاریخ و چایخانه نیز دایر شده و در حال بهره برداری است. این اثر بزرگ فرهنگی، به شماره 883 در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است.

        این خبر را بخوانید و طنز روزگار را با ما لرها ببینید، روزی همه پادشاهان معروف و مقتدر دنیا به پای دژ باستانی شاپور خواست که می رسیدند دست به جیب مبارک میبردند و باج لرها را میدادند حالا این نماد تاریخ و فرهنگ قوم لر در چنگال دیوان سیاهی گرفتار آمده است و اگر فرزندان فلک الافلاک بیش از این دست بی غیرتی روی دست بگذارند این دیو هرگز دلش برایشان نخواهد سوخت چون دلسوزی رسم دیوان نیست.

        خبر مورد اشاره مربوط به اسفند ۱۳۸۳ است که یکی از مسئولان از عدم اجرای مصوبه مجلس برای ازادسازی قلعه گلایه میکند و تاکید میکند که با پایان یافتن مهلت یکساله! برای ازاد سازی هیچ بودجه ای برای اینکار اختصاص نیافته است. آدم زبانش بند می اید وقتی میخواهد بگوید با گذشت دوسال دیگر از این بی وفایی دیو صفتانه این گلایه را دوباره همین شخص تکرار میکند. عجیب اینجاست که خودشان هم هیچ متعجب نمیشوند که چرا اینطور میشود و چرا چیزی که بنا به تصویب مجلس این مملکت قرار بوده ظرف یکسال پایان پذیرد بعد از سه سال هنوز هم امیدی به اجرای ان نیست!

سپاه پاسداران حريم فلك الافلاك را ترك مي كند !

مدير كل ميراث فرهنگي و گردشگري استان لرستان از تجمع گسترده دستفروشان و دوره‌گردان در اطراف قلعه تاريخي و باستاني "فلك الافلاك" شهر خرم‌آباد انتقاد كرد.

"سيروس ابراهيمي" روز سه‌شنبه در گفت و گو با خبرنگار ايرنا افزود: با تجمع دستفروشان علاوه بر سد معبر ورود به داخل محوطه قلعه براي بازديد كنندگان كمي دشوار شده و مشكلاتي را براي گردشگران و مسافران نوروزي به وجود آورده است.

وي اظهار داشت: دستفروشان با تجمع خود باعث نارضايتي بازديدكنندگان از اين بناي تاريخي شده‌اند.

وي از نيروي انتظامي وشهرداري خرم‌آباد خواست كه براي رفاه حال گردشگران و مسافران نوروزي نسبت به جمع‌آوري و ساماندهي دستفروشان در مكاني ديگر اقدامات لازم را انجام دهند.

وي يادآور شد: قلعه فلك الافلاك به عنوان يكي‌از آثار منحصر به فرد لرستان محسوب مي‌شود و آزادسازي حريم آن مي‌تواند در رونق صنعت گردشگري و جذب توريسم بسيار موثر باشد.

ابراهيمي افزود: خوشبختانه لرستان داراي آثار تاريخي و جاذبه‌هاي بكر و ديدني فراواني است كه هم‌اكنون ميزبان مسافران نوروزي و گردشگران داخلي و خارجي است.

وي يادآور شد: لرستان با داشتن مناطق جذاب و طبيعي و وجود مناظر ديدني همه ساله با آغاز تعطيلات نوروزي، پذيراي ميليونها نفر از اقصي نقاط كشور مي‌باشد.

به گفته وي همچنين در ايام نوروز، با برپايي چادر و اقامتگاهها، شرايط اسكان و اقامت مهمانان فراهم مي‌شود.

براساس آمار پارسال بيش از سه ميليون و ‪ ۵۰۰‬هزار نفر از استان لرستان ديدن كردند.

جام جم آنلاين : مسوول قلعه فلك الافلاك خرم‌آباد گفت: موزه مردم شناسي اين قلعه تاريخي در ايام تعطيلات نوروزي، براي بازديد مهمانان و مسافران نوروزي گشايش يافت.
"ديانوش چراغي" افزود: در موزه مردم شناسي گوشه‌هايي از آداب و رسوم و نحوه زندگي مردم لرستان به نمايش گذاشته شده است.
وي اظهار داشت: درون قلعه كه تبديل به موزه مردم شناسي شده، زني با زبان و آهنگ لري مرثيه مي‌خواند و غم روي ديوارهاي اتاق چنبره انداخته و كمي آن سوتر مراسم عروسي است و مردان لر دوپا مي‌رقصند و عروس روي اسب نظاره‌گر آنان است.
وي يادآور شد: همچنين دست‌افزارهاي انسانهاي اوليه از جمله اشيا مفرغي مشهور لرستان، سفالي، ظروف زرين و سيمين مكشوفه غار شگفت‌انگيز "كلماكره" وجود دارد.
چراغي افزود: در گنجينه مردم شناسي قلعه تاريخي فلك الافلاك نيز آثار فرهنگي اين خطه باستاني نظير زيورآلات، پوشاك سنتي زنان و مردان، صحنه‌هايي از كار و زندگي روزمره كشاورزان اين استان ، براي عموم به نمايش گذاشته شده است.
وي تصريح كرد: پيشينه‌هاي سنتي نظير ماشته بافي، سياه چادربافي، موتايي و امثال آن نيز از جمله موضوعات گنجانده شده در اين گنجينه است.
اكنون در قلعه فلك الافلاك گنجينه‌اي شامل بخشهاي باستان شناسي، مردم شناسي و هنرهاي سنتي داير است.
در استان لرستان كه پيشينه تاريخي ‪ ۴۰‬هزار ساله دارد، آثار تاريخي و باستاني فراواني از دوره‌هاي گذشته باقي مانده كه از جمله آن مي‌توان به قلعه فلك الافلاك در دوره ساساني اشاره كرد.
اين قلعه در منابع مكتوب، به نامهاي دژ "شاپور خواست"، "سابر خواست" و "خرماباد" و "فلك‌الافلاك" نامگذاري شده است.
فلك الاافلاك در دوره قاجاريه در لغت به معني "سپهر سپهران" و "فلك نهم" عنوان شده است.

طرح آزادسازي عرصه قلعه فلك الافلاك كه پس از تصويب از مجلس به شوراي نگهبان فرستاده شده بود با اصلاح  برخي مفاد آن به تصويب رسيد. 

با اتمام مطالعه و بررسي، شناسنامه 100 سكه ساساني موزه فلك الافلاك از سوي كارشناسان ميراث فرهنگي استان لرستان صادر شد.

مديركل ميراث فرهنگي لرستان گفت: 2 ميلياردريال اعتبار براي خريد و آزادسازي حريم قلعه «فلك الافلاك» واقع در شهر خرم آباد اختصاص يافت.

همراهي با هيات دولت در سفر به استان لرستان و پيگيري اعتبارات بخش ميراث ‌فرهنگي و گردشگري سبب شد تا اسفنديار رحيم مشايي، از سفر خود به نمايشگاه بين‌المللي گردشگري ITB چشم‌پوشي كند.
رئيس سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري در گفت‌و‌گو با ميراث‌خبر، دليل لغو سفرش به آلمان را تلاش براي حل مسئله قلعه فلك‌الافلاك و دريافت اعتبارات مورد نياز براي سازمان ذكر كرد و افزود: «سفر به آلمان سفري رسمي نبود و ملاقات ويژه‌اي هم در آن انجام نمي‌شد، به همين دليل ترجيح دادم تا با همراهي هيات وزيران به لرستان سفر كنم تا بتوانيم مشكل قلعه فلك‌الافلاك را حل كنيم.»
ساخت و سازهاي غير مجاز در حريم قلعه فلك‌الافلاك و تعيين عرصه آن اين روزها به مسئله‌اي مهم در حوزه ميراث‌فرهنگي استان لرستان تبديل شده است. قلعه تاريخي فلك الافلاك جزو منحصر به‌فردترين آثار تاريخي كشور و متعلق به دوره ساساني است. اين قلعه تاريخي از نظر معماري اهميت زيادي دارد و به گفته كارشناسان، ‌امكان ثبت اين اثر در فهرست ميراث جهاني يونسكو وجود دارد.
مشايي به قول رئيس جمهور براي دادن اعتبار به بخشهاي ميراث‌فرهنگي و گردشگري اشاره كرد و گفت: «تاكنون تنها 40 درصد از اعتبارات پيش‌بيني شده در بودجه سال 84 به اين سازمان اختصاص داده شده است و رئيس‌جمهور قول مساعدت داده بود تا بقيه اين بودجه نيز تا پايان سال داده شود.»
به گفته مشايي، جانشين وي در مراسم شب ايراني، تشكرنيا، مشاور سرمايه‌گذاري سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري خواهد بود.
بعدازظهر روز سوم برپايي نمايشگاه گردشگري برلين كنفرانس مطبوعاتي در مورد ايران با حضور نمايندگان رسانه‌هاي خارجي برگزار مي‌شود. شب ايراني نيز از ساعت 18 تا 20 روز شنبه 11 مارس، با حضور جمعي از ايرانيهاي مقيم آلمان، شركتهاي آلماني طرف قرارداد با ايران و تعدادي از شركتهاي حاضر در نمايشگاه برگزار مي‌شود.
بيش از 10 هزار شركت‌كننده از 180 كشور دنيا از روز چهارشنبه 8 مارس در پايتخت آلمان گرد هم آمدند تا در بزرگترين نمايشگاه بين‌‌المللي گردشگري جهان كه بيش از 40 سال از قدمت آن مي‌گذرد، شركت كنند. آنجلا مركل، صدراعظم آلمان اين نمايشگاه پنج روزه را افتتاح كرده است و فرانچسكو فرانجيالي، دبيركل سازمان جهاني جهانگردي در آن حضور دارد.

    سرزمین ایران در گذشته ، به علت وضعیت جغرافیایی خاص که بین دو جلگه آباد بین النهرین و پنجاب سند در کشور هند قرار گرفته ، کشور رابطی بوده است که اقوام و طوایف مختلف برای دسترسی به غرب و شرق مجبور بودند از آن عبور کنند و در نتیجه همواره مورد توجه و تهاجم به ویژه از طرف شرق و شمال شرق بوده است.

    قبایل ماساژت ساکنین منطقه شرق دریای خزر که کورش کبیر را به قتل رساندند ، یورش مغول،تیمور،غوریان،ازبک ها و ترکمن ها دائما کشور ما را مورد تاخت و تاز قرار می دادند و از غرب،تهاجم اسکندر و عربهای وحشی و حملات مکرر رومیان و عثمانی ها دائما امنیت سیاسی و اقتصادی ما را تهدید می کردند و در این اواخر نیز بخشهای مهمی از خاک ایران جدا شد مثل قفقاز و گرجستان و ارمنستان و شیروان و قسمت های از اراضی شمال شرقی دریای خزر که بنام ورارود نام داشت به دست روس ها و افغانستان هم به دست انگلستان جدا شدند.

     زندگی در چنین منطقه نا امنی ایرانیان را به ساختن ارگ،قلعه،برج و بارو مجبور کرد.

معماری و مصالح ساختمانی:

   با توجه به تقسیم بندی قلعه های ایران به دو نوع جلگه ای و کوهستانی،مصالح ساختمانی آنها نیز متفاوت است.

     طرح اصلی قلعه های جلگه ای مربع و یا مربع مستطیل است که در چهار گوشه آن برج های مدور برای دفاع ساخته شده اند،مصالح این قلعه ها خشت و گل است و به ندرت از آجر و گچ استفاده شده است.

      بارو (دیوار ضخیم) این قلعه ها چینه (دیوارهای گلی که آن را بند بند می سازند) است یا با خشت های قطور ساخته شده است،برای استحکام آن قطر و ضخامت بعضی از بارو ها به چهار متر هم می رسید.

     اطراف بعضی از این قلعه ها خندق حفر می کردن و برای رسیدن به قلعه از پل های متحرک بهره می گرفتند.

    بعضی از این قلعه ها به دلیل امنیت آن ها محل سکونت کشاورزان و روستاییان شد که با گذراندن خیابانی معمولا شمالی و جنوبی و تامین آب آشامیدنی خانه های روستایی در دو طرف خیابان ساخته می شد.

    از این قلعه ها می توان به ،قلعه هنجن در سر راه نطنز به ابیانه است اشاره کرد که تا این اواخر محل سکونت بوده است.

     این قلعه دارای برج و باروی ضخیم بسیار بزرگ بوده است.داخل قلعه کوچه های پر پیچ و خمی داشته است که همه آن ها به گذر اصلی قلعه که به در قلعه منتهی می شود راه دارند.

     خانه ها دو طبقه هستند و از طبقه زیرین برای نگهداری دام و یا انبار مواد غذایی و آشپزخانه استفاده می کردند و اتاق های نشیمن در طبقه دوم قرار داشته اند.

     از قلعه های مشهور ایران ، قلعه فلک الافلاک در شهر خرم آباد است.این قلعه با وسعت زیاد یکی از قلعه های معروف ایران است که هم اکنون تبدیل به موزه شهر خرم آباد شده است.

    مصالح دژهای کوهستانی را معمولا از سنگ های بدون تراش نظیر سنگهای کوه یا رودخانه همراه با گچ غربال شده فراهم می کردند.

    در زیردست دژهای کوهستانی پرتگاه های عمیقی تعبیه شده است.درقسمت انتهایی برج ها و بعضی مواقع،باروها،کنگره هایی ست که مخصوص کمانداران بوده است تا بتوانند از شکاف کنگره ها دشمن را هدف قرار دهند.

     در بعضی از دژها و قلعه ها،مانند الموت قزوین،پایین دژ محل سکونت روستاییان بوده است.

منبع: سرزمین پارسیان

شاید برخی از خبرهایی که در این وبلاگ میگذارم مربوط به سالهای گذشته باشد و اصطلاحا نتوان نام خبر بر انها گذاشت ٬ اگر چه جامعه ما انقدر ایستاده و بی تحرک و تکاپو است که شاید کسی اصلا متوجه قدیمی - گاهی باستانی ! - بودن این اخبار نمیشود!

   نماينده مردم خرم آباد در مجلس شوراي اسلامي گفت ، اگر بخواهيم قلعه فلك الافلاك را به عنوان يك اثر مهم تاريخي حفظ و احيا كنيم ، بايد قانون طرح الزام رفع تصرف از حريم اين قلعه به تصويب مجلس شوراي اسلامي برسد.

  سيد عيسي موسوي نژاد" شنبه در گفت و گو با خبرنگار ايرنا افزود، اكنون  حدود يكصد هكتار از حريم اين قلعه در اختيار نهادهاي مختلف است كه اين امر لطمه هاي جبران ناپذيري به اين اثر تاريخي وارد كرده است .
    به گفته وي ، بعد از پيروزي انقلاب اسلامي ساخت و سازهاي غيرمجاز در حريم اين قلعه ادامه يافته كه باعث كاهش چشمگير شمار ديداركنندگان داخلي و خارجي از اين قلعه شده است .
     وي تاكيد كرد، اين در حالي است كه براساس كنوانسيون يونسكو ساخت و ساز در اطراف آثار تاريخي غيرقانوني است .
      موسوي نژاد يادآور شد، پيگيريهاي فراواني تاكنون براي رفع اين مشكل صورت گرفته كه تصويب طرح الزام رفع تصرف از حريم قلعه فلك الافلاك در كميسيون فرهنگي مجلس شوراي اسلامي از آن جمله است .
    وي گفت ، علاوه براين ، دو روز پيش نيز درخواستي با امضاي 61 نفر از نمايندگان مجلس شوراي اسلامي مبني بر رفع تصرف از حريم قلعه تقديم هيات  رييسه مجلس شد كه اميدواريم در اولويت دستور كار مجلس قرار گيرد. وي افزود، در صورت رفع اين مشكل وتحويل اين قلعه به ميراث فرهنگي ، زمينه حفظ اين اثر براي جذب گردشگران داخلي و خارجي فراهم مي شود. 

     قدمت تاريخي قلعه " فلك الافلاك " به دوران ساسانيان بازمي گردد كه ابتدا به دژ "شاپورخواست " شهرت داشت و در عصر قاجار نام " فلك الافلاك " بر روي آن گذاشته شد.
اين قلعه كه در فهرست آثار ملي به ثبت رسيده بر بلنداي تپه اي سنگي به همين نام در مركز شهر خرم آباد بنا شده است .
اين بناي تاريخي داراي هشت برج ، دو صحن و 24 اطاق است كه بلندترين ديوار آن 22/5 متر ارتفاع دارد.
براساس نوشته هاي تاريخي اطراف اين قلعه در گذشته با باروهاي 12 برجي احاطه شده بود و بخاطر موقعيت سوق الجيشي در جنگها از آن به عنوان دژ استفاده مي شده است .

منبع اصلی خبر

به ویژه به همه همتباران لر از لک و فیلی وخرم ابادی تا بختیاری و کهگیلویه وممسنی و..

در برج ها، ديوارها و معابر هشتگانه فلك الافلاك شكافها و تركهاي فراواني ديده مي شود كه نگران كننده اند
وخامت وضعيت استحكامي قلعه تنها به بخش بيروني قلعه و ديوارهاي آن مربوط نمي شود. داخل قلعه نيز وضع مناسبي ندارد

 خرم آباد ـ خبرنگار «ايران»: مقام معظم رهبري با واگذاري اراضي و ابنيه موجود در حريم قلعه فلك الافلاك به سازمان ميراث فرهنگي موافقت كرد.
معاون امور عمراني استانداري استان با اعلام اين مطلب در جمع خبرنگاران گفت: با موافقت مقام معظم رهبري، ارتش جمهوري اسلامي مجاز است 11هكتار زمين وابنيه لشگر84 را در حريم اين اثر تاريخي براساس توافقهاي به عمل آمده به سازمان ميراث فرهنگي استان بفروشد. مهندس توكلي افزود: در دهه مبارك فجر امسال اسناد مالكيت حريم قلعه «فلك الافلاك» بين ارتش جمهوري اسلامي و ميراث فرهنگي لرستان مبادله خواهد شد و با استفاده از 46ميليارد ريال اعتبار در نخستين مرحله 3هكتار از حريم قلعه تا پايان امسال به ميراث فرهنگي استان واگذار خواهد شد.82/10/22 روزنامه ایران